المحقق الأردبيلي

62

اصول دين ( فارسى )

بيشتر بود و اينها همه ظاهر است بر وجهى كه هيچكس انكار آن نمىتواند كرد حتى جماعتى كه دشمن اويند و قايل به امامت او نيستند و قايل به امامت ديگرانند مثل ملا على قوشچى - كه يكى از علماى اهل سنّت است - بعد از ذكر و تعداد فضايل مذكوره بر آنكه حضرت خواجه نصير الدين محمد قدّس سرّه العزيز در تجريد مذكور ساخته ، « 1 » گفته كه : « هيچ‌سخن در كثرت مناقب و بسيارى فضايل آن حضرت نيست و همچنين متّصف بودن او به كمالات ، و ليكن دلالت برآن نمىكند كه او پيش خداى تعالى عزت و كرامت و ثواب بيشتر داشته باشد » . « 2 » و بر هيچ عاقل مخفى نيست كه موجب كرامت و عزّت و ثواب كه عوض عبادت است بر وجه تعظيم ، غير از اين امور نيست كه او قبول كرده كه اينها همه در حضرت بيشتر بود و بعضى مخصوص آن حضرت ؛ پس معنى نداشته باشد كه ديگرى را عزّت و كرامت و ثواب بيشتر باشد . و بر تقدير تسليم كه اين تواند بود ، اما عاقل كى مىتواند قايل شود به عدم امامت و مقتدا بودن اين نوع كسى به مجرد اينكه شايد ديگرى بهتر باشد با آنكه ديگرى متّصف به اين صفات نباشد . و ظاهر است كه عاقل مىگويد : حاليا در نظر ما اين بهتر و لايقتر به امامت است تا در غير آن ثابت شود ؛ چه معنى ندارد كه كسى گويد كه اخذ علم مثلا از كسى كه علمش معلوم نباشد بهتر است از كسى كه علمش معلوم باشد ؟ و اين بسيار ظاهر است

--> ( 1 ) . تجريد الاعتقاد ، ص 259 - 292 . ( 2 ) . شرح تجريد قوشچى ، ص 490 .